Η παιγνιοθεραπεία είναι μια μορφή ενεργητικής ψυχοθεραπείας για παιδιά, που αξιοποιεί το παιχνίδι ως βασικό μέσο έκφρασης και επικοινωνίας. Το παιχνίδι αποτελεί τη φυσική “γλώσσα” του παιδιού και μέσα από αυτό μπορεί να εξωτερικεύσει συναισθήματα, εμπειρίες και εσωτερικές συγκρούσεις που συχνά δεν μπορεί να εκφράσει με λέξεις.
Το μοντέλο αυτό στηρίζεται στην προσωποκεντρική θεωρία του Carl Rogers, στις αρχές της V. Axline, στην θεωρία του δεσμού (attachment theory) και στην Νευροβιολογία.
Η παιγνιοθεραπεία απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 4 έως 12 ετών, τα οποία αντιμετωπίζουν συναισθηματικές, ψυχολογικές ή συμπεριφορικές δυσκολίες. Ενδείκνυται σε περιπτώσεις άγχους, φόβου, θλίψης, επιθετικότητας, δυσκολιών προσαρμογής, χαμηλής αυτοεκτίμησης, ματαίωσης, πένθους, διαζυγίου, οικογενειακής κρίσης, κακοποίησης ή τραυματικών εμπειριών. Επίσης, είναι χρήσιμη για παιδιά με αναπτυξιακές δυσκολίες, ΔΕΠ-Υ, διαταραχές αυτιστικού φάσματος και κοινωνικές δυσκολίες.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, το παιδί έχει στη διάθεσή του μια σειρά από θεραπευτικά εργαλεία όπως: παιχνίδια ρόλων, puppets, φιγούρες ,lego, άμμο (sand tray) , ζωγραφική, πηλό, μουσική, θεραπευτικές ιστορίες και δημιουργικό οραματισμό.
Μέσα από αυτά το παιδί , εκφράζει τον εσωτερικό του κόσμο, δημιουργεί συμβολικές αναπαραστάσεις και επεξεργάζεται τις εμπειρίες που το δυσκολεύουν. Ο θεραπευτής είναι παρών με αποδοχή και ενσυναίσθηση, λειτουργώντας ως καθρέφτης των συναισθημάτων και αναγκών του παιδιού, ενισχύοντας παράλληλα την αυτοεκτίμησή του και την εμπιστοσύνη στον εαυτό του.
Η παιγνιοθεραπεία βοηθά το παιδί:
- Να αναγνωρίσει και εκφράσει τα συναισθήματά του
- Να διαχειριστεί δύσκολες εμπειρίες και τραύματα
- Να μειώσει το άγχος και τις εκρήξεις θυμού
- Να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και την αυτορρύθμιση
- Να αναπτύξει υγιέστερες σχέσεις με το περιβάλλον του
- Να ενδυναμώσει την ικανότητά του να λύνει προβλήματα
Η θεραπευτική σχέση που χτίζεται ανάμεσα στο παιδί και τον θεραπευτή αποτελεί τον βασικό παράγοντα αλλαγής. Μέσα σε ένα περιβάλλον ασφάλειας, σεβασμού και αποδοχής, το παιδί οδηγείται με φυσικό τρόπο στη συναισθηματική του ωρίμανση, στην απελευθέρωση από εσωτερικές εντάσεις και στην ενίσχυση της ψυχικής του ανθεκτικότητας. Δίνεται στο παιδί ο χώρος για να “μιλήσει” μέσα από το παιχνίδι και να δημιουργήσει σταδιακά τη δική του εσωτερική ισορροπία και δύναμη.